Şaşılık nedir?
Şaşılık (strabismus), iki gözün aynı hedefe aynı anda yönelmemesi durumudur. Gözlerden biri düz bakarken diğeri içe, dışa, yukarı veya aşağı kayabilir. Kayma sürekli olabileceği gibi yalnızca bazı zamanlarda da ortaya çıkabilir.
Şaşılık çocukluk çağında daha sık fark edilse de erişkinlerde de görülebilir. Özellikle yetişkinlikte yeni başlayan göz kayması veya çift görme, altta yatan nedenin belirlenmesi için değerlendirilmelidir.
Şaşılık belirtileri nelerdir?
- Gözlerden birinin farklı yöne kayması
- Çift görme
- Başın belirli bir yöne çevrilerek bakılması
- Derinlik algısında azalma
- Göz yorgunluğu veya odaklanma güçlüğü
- Çocuklarda bir gözü kapatarak bakma veya görme tembelliği
Çocuklarda şaşılık neden önemlidir?
Çocukluk çağında gözler ve beyin arasındaki görme gelişimi devam eder. Bir gözün sürekli kayması veya net görememesi, o gözün görsel gelişiminin geri kalmasına ve ambliyopi olarak adlandırılan görme tembelliğine yol açabilir. Bu nedenle kalıcı veya tekrarlayan şaşılık erken dönemde göz hastalıkları uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.
Yetişkinlerde sonradan başlayan şaşılık
Yetişkinlerde yeni başlayan şaşılık çift görmeyle birlikte olabilir. Göz kasları, bu kasları yöneten sinirler, tiroid hastalıkları, travma veya nörolojik nedenler gibi farklı durumlar göz hizasını etkileyebilir. Ani başlayan kayma ve çift görmede nedenin gecikmeden araştırılması önemlidir.
Şaşılık tanısı nasıl konulur?
Muayenede görme düzeyi, göz numarası, göz hareketleri ve iki gözün birlikte çalışma durumu değerlendirilir. Kaymanın yönü ve miktarı ölçülür. Çocuklarda gözlük ihtiyacı ve görme tembelliği özellikle araştırılır. Erişkinlerde yeni başlayan şaşılıkta klinik bulgulara göre ek inceleme gerekebilir.
Şaşılık nasıl tedavi edilir?
Tedavi şaşılığın tipine, nedenine, hastanın yaşına ve görme durumuna göre değişir. Gözlük, görme tembelliği varsa kapama veya atropin tedavisi, seçilmiş olgularda prizma ya da egzersizler ve bazı durumlarda göz kaslarına yönelik cerrahi tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.
Şaşılık cerrahisinde gözün dışındaki göz kaslarının konumu veya gerginliği değiştirilerek gözlerin hizalanması amaçlanır. Cerrahi gereksinimi ve uygulanacak yöntem muayene bulgularına göre kişiye özel planlanır.
Antalya’da şaşılık değerlendirmesi
Şaşılıkta tedavi planı yalnızca gözün görünümüne göre değil; kaymanın tipi ve miktarı, görme keskinliği, gözlük ihtiyacı, iki gözün birlikte çalışma düzeyi ve yaş gibi faktörler birlikte değerlendirilerek oluşturulur. Op. Dr. Sebahattin Taşkıran, Antalya Çallı Meydan Tıp Merkezi’nde çocuk ve erişkinlerde şaşılık şikâyetlerinin göz hastalıkları açısından değerlendirilmesini yapmaktadır.
Kaynaklar
Tıbbi bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi değildir ve göz hastalıkları uzmanı muayenesinin yerini tutmaz. Ani gelişen çift görme, belirgin görme kaybı, şiddetli ağrı, travma veya hızla artan kızarıklık/şişlik gibi yeni belirtilerde gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir.