Sarı nokta hastalığı nedir?
Yaşa bağlı makula dejenerasyonu (AMD), retinanın ayrıntılı merkezi görmeden sorumlu makula bölgesini etkileyen bir hastalıktır. Hastalık çoğunlukla 55 yaş ve üzerinde görülür ve merkezi görmede bozulmaya yol açabilir; çevresel görme genellikle korunur.
Hastalığın iki ana tipi kuru (atrofik) ve yaş (neovasküler) AMD’dir. Kuru tip daha sık görülür ve çoğu kişide yavaş ilerler. Yaş tipte makula altında anormal damar oluşumu ve sızıntı gelişebilir; görme kaybı daha hızlı olabilir.
Belirtiler
Erken evrede belirti olmayabilir. İlerleyen evrede merkezi görmede bulanıklık, düz çizgilerin eğri veya dalgalı görünmesi, yüzleri seçmede güçlük, okuma sırasında harflerin kaybolması veya merkezde koyu/boş alan görülebilir.
Düz çizgilerin yeni şekilde dalgalı görülmesi özellikle yaş tip AMD açısından hızlı değerlendirme gerektirir.
Risk faktörleri ve yaşam tarzı
Yaş en önemli risk faktörüdür. Aile öyküsü ve sigara kullanımı riski artırır. Kan basıncı ve genel damar sağlığının kontrolü, fiziksel aktivite ve dengeli beslenme göz sağlığının korunmasına katkı sağlar.
AREDS2 adı verilen vitamin-mineral kombinasyonları her kişiye veya her AMD evresine uygun değildir. Özellikle orta evre AMD ve belirli ileri evre durumlarda fayda gösterebilir; kullanıma göz hekimi değerlendirmesiyle karar verilmelidir.
Tanı
Göz dibi muayenesi ve OCT makulanın yapısını değerlendirmede kullanılır. Şüpheli yeni damar aktivitesinde OCT anjiyografi veya boya kullanılan retina anjiyografileri gibi ek yöntemler gerekli olabilir.
Tedavi
Erken kuru AMD için hastalığı ortadan kaldıran standart bir tedavi yoktur; düzenli takip ve risk faktörlerinin yönetimi önemlidir. Yaş tip AMD’de damar geçirgenliğini ve anormal damar aktivitesini azaltmak amacıyla göz içi anti-VEGF enjeksiyonları temel tedaviler arasındadır. Bazı seçilmiş durumlarda fotodinamik tedavi de kullanılabilir.
Tedavi aralığı ve süresi OCT bulgularına, görme düzeyine ve kullanılan tedavi protokolüne göre kişiselleştirilir.
Kaynaklar
- National Eye Institute — Age-Related Macular Degeneration
- National Eye Institute — Treatments for Wet AMD
- National Eye Institute — AREDS2 Supplements
Tıbbi bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi değildir ve göz hastalıkları uzmanı muayenesinin yerini tutmaz. Ani görme kaybı, görme alanında yeni perde/gölge, yeni ve yoğun ışık çakmaları ya da uçuşan cisimlerde ani artış gibi belirtilerde gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir.