Retina nedir ve neden önemlidir?
Retina, gözün arka bölümünde ışığı algılayan sinir dokusudur. Görüntünün ayrıntılı olarak algılanmasında özellikle retinanın merkezindeki makula önemli rol oynar. Retina; yaşa bağlı değişiklikler, diyabet, damar hastalıkları, vitreus çekintisi, travma ve farklı göz hastalıklarından etkilenebilir.
Retina hastalıklarının önemli bir bölümü ağrı yapmadan ilerleyebilir. Bu nedenle görmede yeni ortaya çıkan değişikliklerin yalnızca gözlük numarasıyla ilişkili olduğu varsayılmamalıdır.
Gecikmeden değerlendirilmesi gereken belirtiler
Yeni başlayan veya belirgin şekilde artan ışık çakmaları ve uçuşan cisimler retina yırtığı açısından değerlendirme gerektirebilir. Görme alanının bir bölümünde perde, gölge veya sabit karanlık alan oluşması retina dekolmanında görülebilir. Ani görme kaybının ise retina dışında damar ve optik sinir kaynaklı nedenleri de olabilir.
- Yeni başlayan çok sayıda uçuşan nokta, iplik veya kurum yağmuru benzeri görüntüler
- Tek veya iki gözde yeni başlayan ışık çakmaları
- Görme alanında perde, gölge veya kapanma hissi
- Ani ve açıklanamayan görme azalması
- Düz çizgilerin eğri veya dalgalı görülmeye başlaması
Başlıca retina hastalıkları
Retina dekolmanı ve retina yırtıkları, diyabetik retinopati, yaşa bağlı makula dejenerasyonu, makula deliği, epiretinal membran, retina damar tıkanıklıkları ve vitreus kanamaları retina pratiğinde sık değerlendirilen başlıklardır. Her hastalığın seyri, aciliyeti ve tedavisi aynı değildir.
- Retina dekolmanı ve retina yırtıkları
- Diyabetik retinopati ve diyabetik makula ödemi
- Sarı nokta hastalığı (yaşa bağlı makula dejenerasyonu)
- Makula deliği ve epiretinal membran
- Retina ven ve arter dolaşım bozuklukları
- Vitreus kanaması ve vitreus-retina ilişkili problemler
Retina muayenesinde hangi yöntemler kullanılır?
Göz bebeğinin damla ile genişletildiği detaylı göz dibi muayenesi retina değerlendirmesinin temelidir. Hastalığa göre optik koherens tomografi (OCT), fundus fotoğrafı, geniş açılı retina görüntüleme, anjiyografik incelemeler veya göz içi ortamın görüntülenemediği durumlarda ultrasonografi gerekebilir.
Kullanılacak testler hastanın şikâyetine ve muayene bulgularına göre belirlenir; her hastada tüm görüntüleme yöntemlerinin yapılması gerekmez.
Tedavi tek bir yöntem değildir
Retina hastalıklarında takip, retina lazeri, göz içi ilaç uygulamaları veya vitreoretinal cerrahi gibi farklı yaklaşımlar kullanılabilir. Örneğin bazı retina yırtıkları dekolman gelişmeden lazer ya da kriyoterapi ile çevrelenebilirken, retina dekolmanında cerrahi gerekebilir. Islak tip yaşa bağlı makula dejenerasyonu ve bazı retina damar hastalıklarında göz içi enjeksiyonlar tedavinin önemli parçalarından biridir.
Tedavi kararı hastalığın tipi, evresi, görme düzeyi, görüntüleme bulguları ve kişinin genel göz sağlığı birlikte değerlendirilerek verilir.
Kaynaklar
- National Eye Institute — Retinal Detachment
- National Eye Institute — Diabetic Retinopathy
- National Eye Institute — Age-Related Macular Degeneration
Tıbbi bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi değildir ve göz hastalıkları uzmanı muayenesinin yerini tutmaz. Ani görme kaybı, görme alanında yeni perde/gölge, yeni ve yoğun ışık çakmaları ya da uçuşan cisimlerde ani artış gibi belirtilerde gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir.