Multifokal mercek nedir?
Multifokal göz içi mercekler, gelen ışığı birden fazla odağa dağıtarak uzak ve yakın mesafelerde gözlük ihtiyacını azaltmayı hedefleyen yapay göz içi lensleridir. En sık katarakt cerrahisinde bulanıklaşmış doğal mercek çıkarıldıktan sonra göz içine yerleştirilir.
Günlük dilde kullanılan “akıllı lens” ifadesi tek bir tıbbi lens türünü tanımlamaz. Multifokal ve trifokal lensler ile EDOF (genişletilmiş odak derinlikli) lensler farklı optik tasarımlara sahiptir. Bu sayfa özellikle multifokal/trifokal mercek seçimine odaklanmaktadır.
Multifokal, trifokal ve EDOF lensler arasındaki fark nedir?
Multifokal ve trifokal lensler ışığı birden fazla odak noktasına dağıtarak uzak, orta ve/veya yakın görüşte gözlük bağımlılığını azaltmayı amaçlar. EDOF lensler ise daha uzatılmış bir odak aralığı sağlayarak özellikle uzak ve orta mesafeyi desteklemeyi hedefler. Yakın performansı ve optik yan etkiler kullanılan lens tasarımına göre değişir.
Kimler için uygun olabilir?
Uygunluk yalnızca yaşa veya kataraktın varlığına göre belirlenmez. Kornea yapısı, astigmatizma, göz bebeği özellikleri, makula ve retina sağlığı, optik sinir durumu, önceki göz ameliyatları ve kişinin görsel beklentileri birlikte değerlendirilir.
Gece araç kullanımı yoğun olan veya ışık halkası ve kamaşmaya toleransı düşük kişilerde lens seçimi ayrıca önem taşır.
Retina hastalığı varsa multifokal mercek kullanılabilir mi?
Makula hastalıkları, diyabetik retinopati, ileri glokom veya görme kalitesini azaltan başka göz hastalıklarında presbiyopi düzeltici lenslerin beklenen faydası sınırlanabilir. Bu nedenle katarakt cerrahisi öncesinde retina ve makulanın ayrıntılı değerlendirilmesi, gerektiğinde OCT görüntülemesi yapılması önemlidir.
Halo ve kamaşma olur mu?
Işığın birden fazla odağa dağıtıldığı lens tasarımlarında özellikle gece ışık kaynaklarının çevresinde halo, parlamalar veya kontrast algısında değişiklik görülebilir. Bu etkilerin şiddeti kişiden kişiye değişir. Hiçbir lens tasarımı her koşulda tamamen gözlüksüz görmeyi garanti etmez.
Ameliyat öncesi hangi ölçümler yapılır?
Göz içi lens gücü biyometri ile hesaplanır. Kornea eğriliği ve astigmatizma ölçümleri yapılır; göz yüzeyi değerlendirilir. Multifokal lens düşünülen kişilerde makulanın OCT ile değerlendirilmesi, lens seçiminde önemli bilgiler sağlayabilir.
Akıllı lens ifadesinin kapsadığı diğer lens tipleri ile katarakt ameliyatı süreci ayrı rehberlerde ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.
Antalya’da multifokal mercek uygunluk değerlendirmesi
Multifokal veya trifokal göz içi mercek seçimi yalnızca katarakt varlığına göre yapılmaz. Kornea, astigmatizma, göz bebeği özellikleri, makula ve retina sağlığı, gece görüş beklentisi ve günlük görsel ihtiyaçlar birlikte değerlendirilir. Op. Dr. Sebahattin Taşkıran, Antalya Çallı Meydan Tıp Merkezi’nde göz içi mercek seçeneklerinin kişiye uygunluğunu gözün genel durumu ile birlikte değerlendirmektedir.
Kaynaklar
- Moorfields Eye Hospital — Cataract and Intraocular Lens Options
- Moorfields Eye Hospital — Cataract Diagnosis and Treatment
Tıbbi bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi değildir ve göz hastalıkları uzmanı muayenesinin yerini tutmaz. Ani gelişen çift görme, belirgin görme kaybı, şiddetli ağrı, travma veya hızla artan kızarıklık/şişlik gibi yeni belirtilerde gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir.