Retina Dekolmanı

Retina dekolmanı nedir?

Retina, göz küresinin iç yüzeyini kaplayan ve ışığı sinir sinyaline çeviren ince sinir tabakasıdır. Retina dekolmanı, bu tabakanın altındaki pigment epiteli ve damar tabakasından ayrılması durumudur. Ayrılan retinanın işlevi etkilenebilir; bu nedenle retina dekolmanı gecikmeden değerlendirilmesi gereken bir göz acilidir.

En sık görülen tip, retinada oluşan bir yırtık üzerinden sıvının retina altına geçmesiyle gelişen yırtıklı (regmatojen) dekolmandır. Daha seyrek olarak diyabetik göz hastalığında olduğu gibi çekintiye bağlı ya da iltihabi hastalıklarda görülen eksüdatif tipler görülür.

Belirtiler

Retina dekolmanı ağrısız ilerler. Bu nedenle görsel belirtilerin fark edilmesi tanıda belirleyicidir.

• Özellikle karanlıkta belirginleşen ışık çakmaları
• Uçuşan cisimlerin sayısında ani ve belirgin artış
• Görme alanının bir kenarından başlayan perde veya gölge hissi
• Merkezî görmede bulanıklık, çizgilerde çarpıklık

Nedenleri

Yaşla birlikte vitreus jeli büzüşerek retinadan ayrılır. Bu ayrılma sırasında retinanın zayıf bir noktasına yapışıklık varsa yırtık oluşabilir. Yırtık kenarından geçen sıvı, retinayı yerinden kaldırarak dekolmanı başlatır.

Göz travmaları, ileri miyopi ve geçirilmiş göz içi cerrahileri bu süreci hızlandırabilir.

Risk faktörleri

• Yüksek miyopi
• Ailede retina dekolmanı öyküsü
• Geçirilmiş katarakt veya diğer göz içi cerrahileri
• Göze künt veya delici travma
• Diyabetik retinopati ve diğer retina damar hastalıkları
• Daha önce diğer gözde dekolman gelişmiş olması

Tanı

Tanı, göz bebeğinin damla ile genişletilmesinin ardından yapılan detaylı retina muayenesiyle konur. Muayenede yırtığın yeri, dekolmanın yaygınlığı ve makülanın etkilenip etkilenmediği değerlendirilir.

Gerekli durumlarda optik koherens tomografi (OCT) ile makülanın kesitsel görüntülenmesi, ortamın bulanık olduğu olgularda ise göz ultrasonografisi kullanılır.

Tedavi yaklaşımı

Tedavi kararı; yırtığın tipi, dekolmanın yaygınlığı, süresi ve makülanın durumu birlikte değerlendirilerek verilir. Henüz dekolman gelişmemiş yırtıklarda argon lazer fotokoagülasyon ile yırtık çevresinde yapışıklık oluşturmak yeterli olabilir.

Dekolman geliştiğinde tedavi cerrahidir. Amaç, yırtığı kapatmak ve retinayı yeniden yerine yatırmaktır.

Retina cerrahisi

Vitrektomi cerrahisinde, mikro kesiler yoluyla vitreus jeli temizlenir, retina altındaki sıvı boşaltılır, yırtık lazerle çevrelenir ve göz içi tamponad olarak gaz ya da silikon yağı kullanılır. Bazı olgularda gözün dışına yerleştirilen silikon bant (skleral çökertme) tercih edilebilir.

Göz içi gaz kullanılan olgularda, ameliyat sonrası dönemde belirli bir baş pozisyonunun korunması istenebilir.

İyileşme süreci

Ameliyat sonrası ilk günlerde görme, göz içi tamponad nedeniyle bulanıktır. Gaz zamanla kendiliğinden emilir; silikon yağı ise ayrı bir girişimle alınır.

Görmenin ne ölçüde geri geleceği büyük ölçüde makülanın ameliyat öncesinde etkilenip etkilenmediğine ve dekolmanın ne kadar süredir devam ettiğine bağlıdır. Bu nedenle tanı ve cerrahi zamanlaması görsel sonuç açısından önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

1. National Eye Institute — Retinal Detachment
2. National Eye Institute — Surgery for Retinal Detachment
3. National Eye Institute — Vitrectomy

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Tanı ve tedavi kararı, muayene bulgularına göre hekim tarafından verilir.